Từ cuộc đời Đức Phật nghĩ về sự giáo dục gia đình

Phật Tổ là một người trần mắt thịt với bầu tâm lý hết sức bình thường. Sinh ra trong nhung lụa của cung điện, được học hành rất sớm, lớn lên trở thành một tráng niên thông tuệ và duyên dáng. Ngài làm Thái Tử, niếm trải hương vị của hạnh phúc theo lẽ thường. Thái tử cũng lập gia đình, làm chuyện chăn gối và sinh con đẻ cái.

Sống trong gia đình giàu có bậc nhất (Hoàng tộc). Định sẵn là người kế vị Ngai vàng. Phụ vương của Ngài hưởng trọn viên mãn của vinh hoa phú quý, quyền lực và  danh vọng. Vua cha cũng mong muốn Thái tử hoan lạc mỹ mãn, không bị những tang thương của thời thế dày vò, nên đã dùng dục vọng bảo bọc Thái Tử. Nhưng cuộc gấm hoa, bướm lả ong lơi không làm cho Thái Tử thỏa mãn cơn “lửa đói khát” và lòng mưu cầu sự vô cầu. Bằng sự mẫn thiệp, thông minh, với tinh thần sáng tạo, khám phá không ngừng. Thái Tử linh giác được ngoài kia cuộc sống với bao điều cần thể nghiệm. Cho nên, Ngài đã thực hiện thoát du, để tìm hiểu nhân thế.

Từ câu chuyện trên, ta hiểu rằng, bạo quyền, dục vọng không thể ngăn nỗi chân lý. Và nhung gấm lụa là không thể làm lòng người an/ yên. Dạy con theo cách của Vua cha (cách của nhà giàu) hoàn toàn lạc lối. Mỗi đứa trẻ lớn lên có cốt cách và cảm nhận cuộc sống riêng, tác động của giáo dục rất lớn trong việc hình thành nhân cách. Nhưng với Thái Tử là người đặc biệt, luôn có lối đi riêng cho đời mình. Vua cha đã nhầm khi tưởng rằng Ngai vàng và châu ngọc có thể trói buộc được tư tưởng của một Thánh nhân.

Ở Thái tử, sinh ra đã bẩm sinh một trái tim từ bi và yêu thương, cho nên chỉ cần lướt qua sự tang tóc ở đời, cũng đủ để Ngài nhận ra cõi nhân gian là cơ cực tội nghiệp. Và gốc rễ của con người trên thế gian, khi lọt lòng mẹ vào đời đã mang cái nguyên lai thiện lành. Cách giáo dục đúng đắn sẽ làm cho đâm mầm nẩy lộc những trái tim giàu lòng yêu thương. Nhà giàu khi đủ đầy, phủ phê vật chất thường lầm tưởng như Vua cha, rằng gấm cuốn vàng cân là thứ thực hữu duy nhất. Chỉ cần cho con tưới tắm trong hạnh phúc sa hoa đó là thể hiện lòng thương con vô hạn.

Vật chất là bi kịch của con cái, nếu như nó không được gội rửa bằng cõi tinh thần và chiều sâu nhân đạo. Hiện trạng cuộc sống ăn chơi, sa đày vào trò đời phù phiếm của con nhà giàu đang phổ biến trong xã hội. Các “Thái tử” đã lớn lên trong hương vị của đồng tiền và quyền lực nên chỉ biết thụ hưởng và đòi hỏi về lợi lộc. Khi trưởng thành có thể sẽ hành động “trái lẽ tạo hóa” trên nhiều phương diện. Cho nên cần thiết phải tư duy lại việc dạy con trong mỗi gia đình.

Thời trai trẻ Đức Phật đã từ chối những thứ thuộc về “đàn ông” để tìm đường diệt khổ. Nhưng những lựa chọn cõi tinh thần ở đời như Thái Tử đâu nhiều. Để dạy con tìm về đạo lớn của Đức Phật không phải điều dễ, vì đó là “Duyên” . Nhưng điều chúng ta muốn nói đến là sự định hướng lương tâm cho con cái về điều thiện, biết sẻ đắng phân cay với người, biết trắc ẩn và vị tha để sống tốt đời đẹp đạo.

Khi vật chất đã dư thừa thì lại càng dễ dạy con tìm đến cõi tinh thần, thấu hiểu chiều sâu bi kịch. Hãy cho con tìm về cửa Thiền, vì ở đó luôn định hướng cho con người đi đúng đường chân lý, con đường của sự buông bỏ và giải thoát. Khi ta không còn chấp vào sa hoa tình lụy thì ta sẽ bớt đi hận sầu bi ai. Vì thế, hãy một lần đẫn đứa con đến chùa, để con nhìn thấy vị Giác Giả lớn nhất của dân gian, quỳ dưới chân Ngài mưu cầu sự được cho đi, được dâng tặng và cống hiến.

Tìm đến bờ Giác như Đức Phật cũng giống chúng ta đi tìm một công việc hoặc đi tìm hạnh phúc ở đời. Sẽ trải qua những suy nghĩ, ưu tư, mệt mài và lao khổ mới đạt tới được vinh quang, cũng như trước khi thành đạo Đức Phật đã khảo nghiệm qua sự tu trì khắc khổ. Hãy dạy con điều đó, đừng cho con tấm thảm hồng của gia tài điền sản. Bởi vì đời chòng chọc gai nhọn, chỉ đạo hạnh là thứ bền bỉ trường tồn cùng vũ trụ. Nếu không có sự nâng đỡ của đạo đức thì những bước đi của thân thể có vững chăng? Nhân quả hiện hữu, thiên lý công bằng nghiêm trị. Cần dạy con hướng tới điều nhân nghĩa, cho con rời ô tô tiếp chân trần trên vĩa hè đường phố, để nhìn những phận người trong cuộc sống. Từ đó trẻ sẽ biết được muôn màu khổ đau, và yếu nghĩa của một đời người là diệt khổ cùng chúng sinh, đừng ích kỉ chỉ biết sống cho riêng mình.