Cô đơn trên mạng

1.0 loài người “phát minh” ra lửa; 2.0 máy hơi nước ra đời; 3.0 bắt đầu có động cơ điện; 4.0 thời đại của máy tính điện tử và chúng ta đang bước chân vào thời kì khởi phát của 5.0: điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo. Có một nhà khoa học đã tuyên bố rằng “tôi sẽ sinh con với Robot”. Nhân loại đang đứng trước sự phát triển hay diệt vong? Khi mà máy móc đang dần thế chỗ con người trên cả mặt trận tư tưởng. Sự xâm nhập của công nghệ ăn sâu vào đời sống, dường như đã khiến cho trái tim chúng ta dần bị kim khí hóa, trơ mòn, lãnh cảm trước những biến đổi bể dâu của nhân tình thế thái.

Công nghệ đang dần kim khí hóa trái tim con người, có nghĩa là nó đang làm cho ta ngày càng xa rời nhau, đắm chìm vào thế giới ảo, không còn cảm giác tương tác xã hội. Sự chiếm dụng thời gian của máy tính, máy điện tử và smarphone đã rút ngắn vòng tay yêu thương của con người và kéo theo vô số những tác động tiêu cực như sự vô cảm, sự lệ thuộc, đánh mất tư duy, đạo đức, mỹ cảm và nó đang làm cho cuộc sống này trở nên thiếu tĩnh lặng- thứ phép màu cho chiều sâu tâm hồn.

Không thể nào phủ định sự phát triển khôn cùng của loài người trong thời kì công nghệ, tất cả đều được giải quyết một cách nhanh chóng, gọn gàng và đầy tự tin. Công nghệ đã giúp con người giảm bớt sức cơ bắp trong lao động, giúp con người hòa nhập vào thế giới phẳng không khoảng cách, đường biên. Thế nhưng mặt trái của nó là khôn lường, khó định, khi chúng ta ngày càng chìm đắm vào thế giới ảo, lạm dụng công nghệ, màn hình, bàn phím, các app, trang, kênh, link có tính hai mặt, lợi bất cập hại. Đời sống thông qua diễn đàn liên mạng rất dễ bị rò rỉ những cơ mật riêng tư. Tội phạm liên mạng rất tinh vi, nguy hiểm và mang lại sự chết chóc một cách khủng khiếp.

Thực trạng về lừa đảo chiếm đọat tài sản, đánh bạc, gạt tình, lạm dụng hình ảnh, trá hình giả dạng, các hoạt động kích động bạo lực, phản động, các truyền tụng mê tín, buôn gian bán lận có mặt khắp và điển hình trên không gian mạng và nạn nhân của nó là vô số. Vừa qua, vụ việc về “Thiền am bên bờ vũ trụ” với tập đoàn sư giả và vô số những thông tin, hình ảnh hỗn mang khó tri nhận thực hư được lan truyền chóng mặt trên cộng đồng thông tin, đã gây nên một làn sóng công kích của dư luận kéo theo nhiều hệ quả xấu cho văn hóa mạng, an ninh mạng và trật tự xã hội. Sự xuất hiện của các hack cơ, những nhà tuyên xưng là “thánh bàn phím” đã góp những tiếng nói phi chính thống, phản văn hóa trên các hộp bình luận trở thành một tấm gương ố nguy hại đến tương lai của thế hệ trẻ.

Vào quán cà phê, lề đường, công sở giờ phút nào cũng bắt gặp những người câm, dán mắt vào màn hình điện thoại không còn ý thức mở miệng giao tiếp chuyện trò. Con trẻ ở nhà cũng mỗi người một điện thoại, chìm ngập trong thế giới ảo ảnh/ ảnh ảo mà quên đi hương nồng tổ ấm đang di dưỡng tâm hồn và thể trạng lớn khôn. Mạng xã hội đang làm con người ngày càng rơi vào cái đẹp mê ảo, phù phiếm của nó và xa rời đi sự yêu thương vốn có.

Hãy đọc tác phẩm “Cô đơn trên mạng” để thấm đẫm bi kịch của cuộc sống số hóa và nhận thức rõ vai trò của đôi bàn tay, của bờ vai, của trái tim, của tiếng nói, của hình sắc đối với sự hình thành cốt cách con người. Tác phẩm nói về một chàng trai yêu qua mạng một cô gái không danh tính, cuộc tình ảo đó kéo dài được một thời gian thì nhân ngày sinh nhật chàng sang thành phố khác tìm cô gái, khi đặt chân đến thì vỡ mộng, cô gái đã có gia đình và đang hạnh phúc trong ngày lễ noel. Chàng trai tuột cùng bất hạnh đã tự kết liễu đời mình trong chính ngày sinh nhật của anh ta. Cuốn tiểu thuyết như một sự thức tỉnh nhân loại hãy biết “tắt ti vi, bật tư duy” để kết nối bằng máu thịt tim óc và sống thực hữu hơn với những rung động của tự nhiên và xã hội.

Đặc biệt trong giáo dục con trẻ, để được “yên” bố mẹ đã dùng smarphone để trói buộc tinh thần hiếu kì của trẻ. Để rồi điện thoại, máy tính trở thành một công cụ không thể thiếu ghi dấu ấn lên trí não đứa bé, ngoài việc sẽ làm ảnh hưởng đến tai mắt, bộ máy tư duy, thì điều nguy biến nhất đó chính là sự đơn độc của trái tim thơ dại khi đối diện với người. Nghĩa là chúng sẽ mất đi khả năng giao tiếp cần thiết với bạn bè, người thân. Ngoài ra việc chìm đắm vào thế giới công nghệ với vô số những thông tin hình ảnh trần trụi, bạo lực, kinh dị sẽ ăn mòn sự thiện lương vốn có của tâm hồn trẻ. Vì sao người Nhật đề cao giá trị của sự gần gũi thiên nhiên trong giáo dục, vì sao người Do Thái ưa chuộng sách vở và chăm sóc sự đọc của con trẻ, vì sao giáo dục Phần Lan lại mở ra một chân trời sáng tạo bằng những trò chơi kết nối tri thức với cuộc sống trong khoa giáo. Những nền giáo dục tiên tiến, đào tạo ra những nhân cách bậc nhất thế giới đã làm như thế, họ cho con trẻ rời xa công nghệ, đối diện với cuộc sống để trẻ bộc lộ hành vi ứng xử tự nhiên của mình mà quan sát nắn chỉnh cho phù hợp với văn minh.

Và đối với thế hệ trẻ cũng vậy, công nghệ mở ra nguồn tri thức vô hạn nhưng công nghệ không hề có trái tim, nó chỉ là một khối óc nhân tạo không thể thay thế được tư duy và tình yêu con người. Khi quá đắm đuối vào công nghệ bạn sẽ rơi vào trạng thái trầm uất và sẽ ứng xử sái phép khi ra đời. Những giết chóc tang thương đến từ thanh niên do sự xâm nhiễm của công nghệ không hề ít, nó là chuyện thường ngày mà báo chí đã đưa tin rất nhiều. Hãy dành thời gian cho cuộc sống thực tế, sau những giờ học thì hãy xách balo lên và đi để nhìn nhận cuộc sống, tiếp nhận môi trường, đừng ngồi yên bất định mà chìm vào cõi mạng mơ hồ không lối thoát.

Tại sao, một vụ bạo lực học đường lại có nhiều sự đăng tải, chia sẻ trên mạng với những hình ảnh man rợ, bởi lẻ những chiếc smarphone ghi hình đó đang có trên bàn tay của một kẻ trơ hèn, không cảm xúc, không tính người, chứ không phải chỉ những người trong cuộc mới là kẻ sát nhân. Hành hiệp trượng nghĩa của người quân tử ngày xưa là khi thấy chuyện bất bình thì ra tay can thiệp, còn ngày nay thì giơ điện thoại ra để chụp lại mà trí trá nói cười trên nỗi đau của người khác,  nhìn đồng loại bị chà đạp một cách không thương tiếc…Thay vì dành thời gian cho mạng xã hội, thì hãy trồng một cái cây, trỉa những hạt giống, xếp những con hạc, tái chế rác thải, kết nối bạn bè, chia sẻ niềm vui, tham gia thiện nguyện để trái tim được thực hành yêu thương.

Cuộc sống một ngày chủ nhật không công nghệ sẽ tuyệt vời biết mấy, các bạn có những trải nghiệm thú vị bên ly cafe sách, trong khu vườn, hoặc sẻ hơi ấm bàn tay trong những bệnh việc dã chiến, những khu cách ly, nơi đường phố với dấu chân lang thang cơ nhỡ đang lần tìm sự sống. Bức ảnh đẹp nhất không phải là bức “tự sướng” mà chính là sự lưu giữ những khoảnh khắc sắc màu, hương vị khi các bạn đang thực hành nói lời yêu thương và sự sẻ chia.

Hãy đừng lạm dụng công nghệ chiếu chép, cũng đừng để công nghệ sai khiến chúng ta vào cuộc ảo hóa như tơ nhện của nó. Chúng sẽ làm trái tim ta kim khí hóa, sẽ làm cảm xúc ta mỗi ngày một đui chột, làm tư duy ta mỗi ngày một co rúm, làm cuộc sống ta mỗi ngày một hao mòn vô nghĩa. Hãy bản lĩnh đặt điện thoại xuống bàn và cầm những cuốn sách để nói lời tri nhận chân thành với cuộc sống.