Nhật kí sư phạm

TP- SG, ngày 2/5/2022

Gửi các trò thân thương!

Các con có nghe thấy những chuyển mình dữ dội của trái tim, của linh hồn, cốt cách và cảm nhận cuộc sống chính mình trong quá trình trưởng thành này chăng? Khi thời gian điểm dấu chân chim lên đôi mắt các bậc mệnh phụ thì cũng là lúc thời gian tưới tắm để đâm mầm nẩy lộc những ngọn non xanh tuổi trẻ.

Tuổi học trò là thời điểm thanh xuân đang độ chín nở, với vô số những xung đột nội cảm để trở mình hình thành nhân cách. Quá trình đó cũng như quá trình một con tằm dịu oặt non tơ bung kén mà hóa bướm. Thật nhiều xáo trộn. Cánh bướm non mong manh, dễ bị tổn thương trước những gai sắc của cuộc đời. Nhưng muốn trưởng thành phải thoát xác và cọ xát với người. Ở đời phải nổ lực mới đặng sống sót, vì sự sống có thể bắt đầu từ chết chóc.

Chắc các con từng nghe, quen và trải nghiệm hai chữ ÁP LỰC. Có những đau nhức trên đường mưu sinh mà bố mẹ đổ lên đầu ta khi về trong đêm muộn, có một số lượng bài tập khổng lồ không biết làm bao giờ hết, có những sự tổn thương từ tình bạn, tình yêu. Có một lời quát mắng từ phía người thầy. Có những cuộc chạy đua điểm số và danh vọng mà biết trước nếu ngã sẽ đau điếng vô cùng. Nhưng đó là một phần tất yếu của cuộc sống, một phần của việc làm người các con ạ! Vậy nên phải có dũng khí tự đối mặt.

Sau một cú ngã, ta phải đủ bình tĩnh để đứng lên, đủ bình tĩnh để tiếp tục đối thoại. Đủ yêu thương để tiếp tục hành trình sự sống. Đời có những thân phận mù lòa, tàn tật, bần bạc họ vẫn thản nhiên cười và không bao giờ than thở về sự tuyệt vọng đặng kiến tạo chất liệu cảm hứng trên những sống sượng đau thương của cuộc đời.

Các con yêu quí! có vô số định nghĩa về con đường: Trường lộ (đường dài thăm thẳm); úy lộ (con đường đáng sợ); lộ nan (con đường khó khăn); thế lộ (đường đời); lộ cùng (đường cùng); lộ tận (tuyệt đường); trần lộ du du (đường trần giằng dặc)…và mấy khi ta gặp được “thản lộ” (đường bằng phẳng) trên những “kế lộ”(con đường nối nhau) của cuộc đời. Đường chưa bao giờ bằng phẳng, nhiều uốn lượn, lồi lõm, khúc ngoặt, quanh co và “chòng chọc gai nhọn”. Đường không chỉ ánh sáng, đôi khi ta phải song hành cùng bóng tối, hoang tàn, chìm mỵ, khuất lấp. Nhưng đôi lúc trong bóng tối có ánh trăng huyền ảo, ta bổng hóa thành thi sĩ, độc bước trong những cơn mộng say sưa. Uống giọt đắng cuộc đời êm nồng tươi ngon, ta với ngày tháng rộng mở trên những hành trình sáng tạo. 

Ba mẹ, những thân thương mật thiết nhất, những bảo bọc nâng đỡ êm đềm nhất, những dắt dẫn tận tình thấu đáo nhất cũng chỉ có thể bên ta cùng lắm nửa đời. Chặng còn lại mình ta cán đán. Khi vấp ngã hãy nằm lại mặt đất, để nghe những chói chang tiếng cười nhạo báng của người, những hả hê trí trá của đời đang gieo thêm những tuyệt tình hòng chà đạp lên thân ta. Sau tất cả đứng dậy thản nhiên tự cười. Một cú ngã tuyệt vời cho ta thêm phần nhựa sống, hãy để khao khát bung vỡ dữ dội như mặt trời buổi chói gắt nhất.

Nhớ lời thầy, bình tĩnh đứng lên và tiếp tục bước tới. Dẫu có đau đớn tới độ nào, có tang tóc nhuốm màu, có bi ai thảm thiết, có ngàn đao vạn đòn đập vào tấm thân trần vô lực thì cũng phải cố gắng gieo hạt hi vọng vào những mảnh đất tơi vỡ. Cây vẫn lên xanh dẫu có lúc gió bạt xiêu cành, những rễ máu nổi gân xanh vẫn giăng tay lần tìm mạch sống. Người cũng bám rễ sâu vào lòng đời mà hăng hái nồng nhiệt. Đấu tranh là một phần của việc làm người.

Con người ai cũng phải trải qua tình yêu, sống trong ái tình chúng ta như được ăn tiệc trong giấc mộng. Mặt khác có thể như con thiêu thân lao vào lưới bẩy của trò đời trả vay. Tình cảm luôn là con dao hai lưỡi, làm đau như rút xương đúc tủy, khi ta lỡ chìm đắm, ngụp lặn quá sâu vào ảo giác diễm lệ của hạnh phúc. Hãy để tình mãi lên ngôi cho đời đẹp lên “chút đỉnh”, nhưng đừng bước qua tình yêu và gieo lên những hờn oán. Có liều thuốc duy nhất để chữa lành mọi vết thương là vòng tay mẹ. Mẹ sẽ ngồi bên ta, trong tâm trí ta, trái tim ta những giờ phút “tuyệt lộ” nhất. Cho nên từ lúc thơ dại hãy bên mẹ, yêu mẹ, nhận hơi ấm từ vòng ôm của mẹ nhiều hơn để nó theo ta suốt cuộc đời. Lúc ngã lòng hãy tìm đường trở về, gối đầu lên đùi mẹ- tấm đệm êm ái nhất thế gian để vượt qua những tháng ngày ngược xuôi nhốn nháo.

Thầy còn quá trẻ phải không các con. Thầy đang lao đao trên bến bờ thực nghiệm. Thầy đọc nhiều, viết nhiều, suy tư nhiều nhưng vẫn chưa đủ những trải nghiệm thực tiễn để thụ đắc được dũng khí đối diện với cuộc sống. Còn nhiều năm tháng để thầy đánh bóng tâm trí, linh hồn và cảm nhận thế giới trần trụi này. Người trẻ, một người khá nhạy cảm với những cơn giao động của thời cuộc, có quá nhiều tham vọng và mộng tưởng. Lắm lúc những bề bộn cuộc sống làm thầy gãy đổ, lắm lúc thầy muốn bỏ nghề, nằm ải thụ động để những giọt nước mắt mặc cảm khó đòi tự tuôn trào. Nhưng rồi chính các con đã động viên thầy lau ráo lệ. Quệt ngang đôi mắt thầy lại tiếp tục hành trình dạy học. Những lời xin lỗi của các con, những bài viết lộn xộn ngổn ngang nơi zalo chờ thầy cho điểm, những câu tâm sự các con muốn thầy sẻ chia. Những hỏi han, động viên, ôm giữ nâng niu tình cảm thầy trò khiến thầy vỡ òa hạnh phúc.

Hôm nay thầy nhiều cảm trạng, hối thúc mở mình tâm sự. Giáo dục theo định nghĩa của thầy hình như khác biệt, thầy chẳng phải là “cánh chim hợp bầy”? Người muốn nghiêm cứng, khắc phạt học trò, còn thầy chỉ muốn các em được cười, được nói, được tự nhiên lớn lên trên những nét chấm phá, những bài học nhân văn của thầy. Họ thúc ép các con học và nêu cao sự học, tính chuẩn mực, khuôn đúc. Họ đòi hỏi các con kìm chiết sự tăng động, những sai lầm của tuổi trẻ. Nhưng họ không biết tuổi trẻ cần sự sai lầm và chẳng bài giảng nào về sự sửa lỗi sai lầm bằng hiện thực lầm lỡ mà rút ra kinh nghiệm của riêng mình cả. Ai đúng ai sai trong phương pháp giáo dục ta không bàn tới. Nhưng thầy chỉ muốn các con biết ‘cởi trói” cho bản thân và cho đời sống xung quanh.

Các con là những tâm hồn hồn hậu, vui tươi. Các con được học, có hiểu biết về những giới hạn của cuộc sống. Một trong những giới hạn, đường biên cơ bản là đạo đức và luật pháp các con cần ý thức được nó. Thế nhưng một chút sai về đồng phục, một sự chưa thuộc bài, hay chăng đốt những buồn vui bay theo làn thuốc, đôi hình vẽ trên thịt da, trổ một đôi bông tai, nhuộm một màu tóc nhạt nhẹ...tất cả đều là phong cách thời thượng tại sao cấm cản mà không phải là giáo dục về cái đẹp hài hòa vừa phải. Xã hội cần được cởi mở hơn, đừng quá cố chấp, cứng nhắc, mọi thiết định đều có thể nung chảy dưới ngọn lửa đang bỏng rát của thời đại. Và lúc đó chúng ta thông cảm cho nhau, đồng hành cùng nhau để dám khẳng định về sự đổi mới. Và đổi mới chính là sự khác biệt cơ bản giữa người lãnh đạo và kẻ phục tùng.

Cuối cùng, thầy cảm ơn, cảm ơn các con vì tình yêu và sự thấu hiểu trong những giờ phút cùng chung sống. Yêu và thương các con nhiều!

                                                                  (Nhật kí dạy học- Trần Quốc Tuấn)