Nhớ mẹ!

Tôi ly hương lìa tỉnh, làm “giáo khổ” trường tư, để lại mẹ ở quê, ra vào trong căn nhà đầy hương hoa sữa. Nơi đất khách quê người, nghe vọng tiếng chuông giác ngộ thoáng trong khói hoàng hôn, mà cầm lòng không đặng vì nhớ những buổi cơm chiều xới vội...

Tôi lớn lên trong tình thương gia đình, nơi mảnh đất Nam Đàn đầy nắng gió. Mảnh "đất cổi cỏ cằn" đó đã được những câu hát ru của mẹ tưới tắm mềm mại hơn. Để rồi tôi mang theo mùi vị của những câu ca dao đi gần hết nửa đời người.

Mỗi buổi chiều dọc đường thiên lý, khi ngọn đèn đường trong xóm lập lờ lóe rạng, thì cũng là lúc tôi chờ mẹ về từ đồng bãi, gánh rơm bó mạ trên vai, dáng mẹ lăn lẳn trong bóng chiều chạng vạng, đi trên ngõ nhỏ giữa hai hàng râm bụt. Mẹ về nhen lên bếp nồng lửa đỏ, bén đượm những hương vị rất mực chân quê.

Tôi đã lớn lên như thế, nơi thôn quê ám mộng, trong vòng tay bao bọc của cha mẹ, tình yêu thương, lòng chia sớt là bài học giáo dục gia đình chủ đạo mà cha mẹ đã trao gửi cho tôi.

Tôi nhớ đến bếp nồng lửa đỏ với hương cốm mới ngon lành. Chỉ nơi gia đình mới có lửa sưởi ấm cho người đói rét, nấu chín cơm cho kẻ đói lòng. Mẹ từng kể tôi nghe về ngọn lửa rằng: “Đức Phật nói đời người phải trải qua bốn loại lửa: Lửa thề nguyền, lửa đói khát, lửa dục vọng và lửa hỏa táng”. Mãi sau này, trong quá trình dạy học và thực nghiệm cuộc sống, tôi mới nghiệm ra yếu nghĩa trong lời mẹ.

Mẹ đã cho tôi những bài học đáng quý, mẹ đã kết nối tôi với đạo, tôi chở đạo vào đời, tôi chở đạo thông qua những bài giảng để hóa lành tâm hồn cho những người học trò.

Thời trẻ bố tôi đi bộ đội rồi mưu sinh xa nhà, cho nên mọi gánh nặng hậu phương đều ghì lên đôi vai của mẹ. Mẹ tôi, một người phụ nữ nhẫn chịu, bình tĩnh và đã vụng trộm rơi những giọt nước mắt tủi phận. Thế nhưng vịn lấy niềm tin về sự khôn lớn, trưởng thành của những đứa con để mẹ luôn vững tâm, vững tin, đảm đang, vén khéo dẫu biết bao nhiêu biến cố trắc trở.

Ngày vào lớp một, trên chiếc xe đạp cọc cạch mẹ chở tôi đi học mỗi ngày, về nhà mẹ chỉ tôi học mỗi đêm, mẹ nuôi dưỡng trong tôi đam mê nghề dạy học. Mẹ đọc tôi nghe nào những câu Thánh điển của Đức Phật, nào “Hịch Tướng Sĩ”, nào “Tắt Đèn”, nào những bài thơ của ông ngoại... với tư thái rất dân gian, mẹ đã dẫn dắt tôi vào niềm vui với văn học để ngày hôm nay tôi là một giáo viên dạy văn.

Mẹ tôi đã tỉ mẫn chăm sóc sự học, sự đọc cho tôi từ rất nhỏ, mẹ đã ngâm trái tim tôi trong “dung dịch” của những câu hát ru ngọt ngào, những lời Phật dạy đầy trí huệ, để tôi lớn lên trong hương thơm của tình mẹ thuần khiết.

Lên thành phố đi học, mẹ gói gém những thức quà quê, xôi, bánh cho tôi mỗi tuần. Mẹ lại tiếp tục công việc đồng áng, còn bố lại xa nhà đi làm, cuộc sống lần hồi qua ngày đoạn tháng, rồi cũng đến ngày tôi tốt nghiệp Văn khoa, thành tích không tồi và tất cả nhờ vào tấm lòng người mẹ.

Ở quê, khó khăn trong vấn đề việc làm, mẹ nói rằng: “Mẹ muốn con sống đời ý nghĩa, và cái ý nghĩa đó nơi nghề dạy học cho nên mẹ không ngần ngại xa con”. Một khoảnh khắc bịn rịn, tôi chọn Sài Gòn để lập nghiệp, ngày ra đi mọi việc vẫn diễn ra bình thường, một cuộc chia tay vui vầy. Nhưng có biết đâu khi máy bay cất cánh lên bầu trời rộng lớn, cũng là lúc tôi hiểu bao nhiêu cơ sự cuộc đời. Bốn triệu bạc lẻ nhiều tờ gói vào tấm khăn, cùng hai cuốn vở lưu bút thời còn trẻ mẹ đưa tôi và dặn rằng: “dù gian nan quyết không đổi hướng - chỉ một đường cao thượng mà đi”.

Hành lý của tôi gọn gàng, chỉ trĩu nặng trái tim người. Ngày tôi đi, tháng 11-2020, chân trời ráo kiệt, lạnh, buồn lặng, ngồi trên máy bay lần dở từng trang giấy nhàu, úa vàng, cũ kĩ đọc những dòng, những câu mẹ viết, nhìn nét chữ của mẹ mà nhớ dung dáng của người. Tôi ném nhớ nhung vào hư vô, quyết tâm rời mẹ và đợi ngày trở về.

Tôi ngồi nhớ mẹ, nhớ lại những câu hát ru: “Con ơi mẹ dặn câu này/ Chăm lo đèn sách cho tày áo cơm/ Làm người đói sạch rách thơm/ Công danh phủi nhẹ nợ nước non báo đền”... Những làn điệu, những câu hát mộc mạc, chân thành như hạt lúa củ khoai, ngọn nguồn của những yêu thương ngọt ngào cũng từ đó mà ra. Mẹ đã vì chúng con một đời cày thuê quốc mướn, những đêm ròng thức trắng tìm nguồn nước cho đồng sâu. Tôi mãi là chẽn lúa đòng đòng của mẹ, được mẹ nâng niu, chăm bẵm hàng ngày để cho ra những hạt ngọc trời bụ bẫm. Quê hương nghĩa nặng tình sâu, sao quên được tiếng ru của Người.

Mẹ, con sẽ cố gắng vượt qua thời gian khắc nghiệt này. Dẫu con đang thắt lưng buộc bụng, đang đối diện với những thiếu thốn hiểm nguy. Nhưng bởi vì con vẫn còn có mẹ. Đôi vai tuy không cận kề, nhưng sức mạnh vô hình vẫn tô bồi cho trái tim con thêm phần nhựa sống. Ngày trở về con sẽ gặp lại mẹ yêu thương, Phật sống của đời con. Mùa Vu lan, con muốn gửi đến mẹ lời tri ân sâu sắc, con mong muốn tất cả những người mẹ trên thế gian đều được vui cười hạnh phúc, được trao gửi từ những đứa con những cử chỉ đạo hiếu. Con ôm mang tình thương và lời mẹ dạy đi đến suốt cuộc đời, không lạt phai bao giờ.